domingo 21 junio, 2026

As Guerras  amplifican o Cambio Climático.

   Ramón Varela Díaz.

 No ano 2024 o gasto militar mundial alcanzou o nivel máis alto desde o final da Guerra Fría, foron 2.700.000.000.000 de dólares, un 9% máis que o ano anterior.  Na década actual  15 grandes conflitos repartironse  por  Europa (1),  América (2) , Asia (5) e Africa (7) , dominando os conflitos civís.   Por si fora   pouco ultimamente  Estados Unidos  invadiu Venezuela e iniciou o ataque, conxuntamente con Israel, a  Irán. Pero podemos preguntarnos que importancia teñen as guerras nas emisións de Gases Efecto Invernadoiro e no Cambio Climático . 

Neste ano 2026 seguramente se establecerá un novo récord en gasto militar en especial na OTAN  que representa o 55%  do gasto militar mundial. As emisións globais de carbono dos exércitos  van en paralelo cos gastos militares  e alcanzan de media  o 5,5% das emisións globais de carbono, moi superiores as emisións do tráfico aéreo, marítimo…por países  destacan as emisións  de China, Estados Unidos,  Rusia  e na UE, Alemaña (en menor medida).   Estes días os contratistas para as Forzas Armadas de Estados Unidos  prometeron a Trump cuadriplicar a produción de armamento de alta gama (serán as mortíferas bombas GBU ou as BGM-Tomahawk ,,,? ), porque na Guerra de Irán, Estados Unidos vese necesitado de novo material de guerra ao ter que usar máis tempo do esperado as armas.  Si aumenta a produción de armas de guerra  de novo volven aumentar  as emisións (cuadriplicaranse?). Pero si as emisións son elevadas na industria armamentística 1.600-3500 millóns de t de CO2e , quédanse pequenas si as comparamos coas emisións nas guerras, a pegada de carbono nas guerras disparase e non digamos xa na necesaria recuperación despois do enfrontamento,  reconstrución imprescindible  en infraestruturas sanitarias, desaladoras, depuradoras de auga…

 Ante esta situación podemos preguntarnos podemos/debemos seguir  esforzandonos en  reducir emisións contaminantes no Estado e na Unión Europea (En Nov 2025 o  Parlamento quere reducir as emisións contaminantes nun 90% en 2040, comparado con 1990, para avanzar cara a neutralidade climática da UE en 2050) . ?. Pódese asegurar que de frear e parar as Guerras de pouco vai servir o esforzo diario de reducir emisións do tráfico, vivendas , industrias… porque coas  guerras amplifícanse  as emisións militares .

Aumento do Gasto militar e emisións

O doutor Stuart Parkinson  director executivo de SGR, Scientists  for Global Responsability , analiza nun documento (“Military spending rises and greenhouse gas emissions, set. 2025”)   como o aumento do gasto militar contribúe a emisións de gases de efecto invernadoiro e o seu impacto no cambio climático e afirma:

a) – O incremento no gasto da OTAN entre 2019 e 2024 causou un aumento estimado  de 64 millóns de toneladas de CO2e con proxeccións futuras que poderían sumar 132 millóns máis.

Para darnos unha idea da importancia destas cifras que dá S. Parkinson podemos comparalas coas emisións de España  no Rexistro Europeo de Emisión, PRTR,  que no  ano 2024   e para  5.780 complexos con datos, a maioría  grandes empresas  refire  a cantidade deemisións de CO2e de  83,59  millóns .

b) – Nos 11 estudos destacados sobre o tema militar, publicados nos últimos dous anos , todos chegan a un consenso que é o seguinte: a relación entre gasto e emisións é complexa e altamente variable, pero existe consenso en que reducir o gasto militar pode acelerar a diminución de emisións.

c) A redución do gasto militar  e a adopción de medidas de paz, control de armas e desarme son esenciais para reducir as emisións e afrontar a crise climática. Existen emisións  directas pero as emisións indirectas  na cadea de subministro que non se consideran  pode ser de 2,8 a 5 veces maiores que as directas.

Guerra, emisións e  problemas ambientais…

UNRWA España, Agencia das Nacions Unidas para a poboación refuxiada de Palestina en Oriente Medio,  en outubro do 2025 destacaba o dolor da poboación , sufrimento, angustia profunda e inmensa desde o 7 de outubro do 2023 onde xa morreran 66.100 persoas e constataba que en Gaza 9 de cada 10 infraestruturas de auga, saneamento e hixiene foran destruídas ou danadas e que o 40% das familias vivía cerca de residuos sen recoller. A ONU documenta as consecuencias da degradación en Gaza da seguinte maneira : ” A destrución de edificios, estradas e outras infraestruturas xeraron millóns de toneladas de escombros, algúns dos cales están contaminados con municións sin detonar, amianto e outras sustancias perigosas. Colapsaron os sistemas e instalacións de rede de sumidoiros, augas residuais, xestión de residuos sólidos.  O Informe da ONU 19/06/2024 sobre bombardeos en Gaza xa afirmaba que   saltaban as leis da Guerra  e se estaban atacando obxectivos militares,   e  civis sin facer distinción algunha entre eles «As vidas e infraestrutura civís están protexidas conforme ao dereito internacional humanitario.  Este dereito establece as obrigacións moi claras das partes en conflito armado de dar prioridade a  protección da poboación civil.»  .

Un Informe do Banco Mundial do ano  2024  relativo a Guerra de Israel contra Hezbolá no Libano –  Lebanon  Interim Damage and Loss Assesssment (DaLa) – refería que se cobraran 3.102 vidas, feridas 138191, e provocara o desprazamento de de 1,3 millóns de persoas. Os danos no ambiente  alcanzaban o valor de 221 millóns de dólares e perdas de 214 millóns  (afecta a recursos naturais como bosques, pastizais, rios… contaminación por munición,  danos ambientais  nos ecosistemas,  purificación da auga, calidade do aire, fertilidade do solo, falta de xestión de residuos,… )   

 En fin, estamos nun momento onde domina a forza bruta e os intereses económicos xogan moi forte  sen ter en conta normas ou leis que nos gobernaron en décadas . A quedada de acordos por medios pacíficos entre nacións  e mediacións dos Organismos Internacionais están apartados. Estados Unidos  en Venezuela e Irán vai retirando recursos petrolíferos para ir estrangulando pouco a pouco  a China o seu gran competidor, mentres desbarata o  Plan de descarbonización  e a loita contra o Cambio Climático na que a UE e outros moitos países están esforzándose. Os prexudicados polas Guerras somos todos. As emisións de gases invernadoiro  aumentan co aumento do gasto militar e disparanse en tempo de guerra. Polo ben da humanidade, da natureza, do ambiente Paremos as Guerras.

Las Guerras amplifican el Cambio Climático

EN CASTELLANO

Ramón Varela Díaz

En el año 2024, el gasto militar mundial alcanzó el nivel más alto desde el final de la Guerra Fría: fueron 2.700.000.000.000 de dólares, un 9% más que el año anterior. En la década actual, 15 grandes conflictos se repartieron por Europa (1), América (2), Asia (5) y África (7), con predominio de los conflictos civiles. Por si fuera poco, últimamente Estados Unidos ha invadido Venezuela e iniciado el ataque, conjuntamente con Israel, a Irán. Pero podemos preguntarnos qué importancia tienen las guerras en las emisiones de Gases de Efecto Invernadero y en el Cambio Climático.

En este año 2026 seguramente se establecerá un nuevo récord en gasto militar, especialmente en la OTAN, que representa el 55% del gasto militar mundial. Las emisiones globales de carbono de los ejércitos van en paralelo con los gastos militares y alcanzan de media el 5,5% de las emisiones globales, muy superiores a las del tráfico aéreo o marítimo. Por países, destacan las emisiones de China, Estados Unidos, Rusia y, en la UE, Alemania (en menor medida).

Estos días, los contratistas de las Fuerzas Armadas de Estados Unidos prometieron a Trump cuadruplicar la producción de armamento de alta gama (¿serán las mortíferas bombas GBU o los BGM-Tomahawk…?), porque en la Guerra de Irán, Estados Unidos se ve necesitado de nuevo material de guerra al tener que usar las armas durante más tiempo del esperado. Si aumenta la producción de armas, de nuevo vuelven a aumentar las emisiones (¿se cuadruplicarán?).

Pero si las emisiones son elevadas en la industria armamentística (1.600-3.500 millones de t de \bm{CO_2e}), se quedan pequeñas si las comparamos con las emisiones en las guerras. La huella de carbono en los conflictos se dispara, y ni hablemos de la necesaria recuperación tras el enfrentamiento: una reconstrucción imprescindible en infraestructuras sanitarias, desaladoras, depuradoras de agua…

Ante esta situación, cabe preguntarse: ¿podemos o debemos seguir esforzándonos en reducir emisiones contaminantes en el Estado y en la Unión Europea? (En noviembre de 2025, el Parlamento quiere reducir las emisiones contaminantes en un 90% para 2040, comparado con 1990, para avanzar hacia la neutralidad climática de la UE en 2050). Se puede asegurar que, de no frenar y parar las guerras, de poco servirá el esfuerzo diario de reducir emisiones del tráfico, viviendas o industrias, porque con los conflictos se amplifican las emisiones militares.

Aumento del gasto militar y emisiones

El doctor Stuart Parkinson, director ejecutivo de SGR (Scientists for Global Responsibility), analiza en un documento (“Military spending rises and greenhouse gas emissions, sept. 2025”) cómo el aumento del gasto militar contribuye a las emisiones de gases de efecto invernadero y su impacto en el cambio climático, afirmando:

• a) El incremento en el gasto de la OTAN entre 2019 y 2024 causó un aumento estimado de 64 millones de toneladas de \bm{CO_2e}, con proyecciones futuras que podrían sumar 132 millones más. Para dimensionar estas cifras, podemos compararlas con las emisiones de España en el Registro Europeo de Emisiones (PRTR), que en 2024 para 5.780 complejos industriales refirió una cantidad de 83,59 millones de \bm{CO_2e}.

• b) En los 11 estudios destacados sobre el tema militar publicados en los últimos dos años, existe el consenso de que reducir el gasto militar puede acelerar la disminución de emisiones.

• c) La reducción del gasto militar y la adopción de medidas de paz y desarme son esenciales. Existen emisiones directas, pero las emisiones indirectas en la cadena de suministro (que a menudo no se consideran) pueden ser de 2,8 a 5 veces mayores que las directas.

Guerra, emisiones y problemas ambientales

UNRWA España destacaba en octubre de 2025 el dolor y sufrimiento inmenso en Gaza desde el 7 de octubre de 2023, donde ya habían muerto 66.100 personas. Constataba que 9 de cada 10 infraestructuras de agua y saneamiento habían sido destruidas y el 40% de las familias vivía cerca de residuos sin recoger. La ONU documenta las consecuencias de esta degradación:
«La destrucción de edificios y carreteras ha generado millones de toneladas de escombros, algunos contaminados con municiones sin detonar, amianto y sustancias peligrosas. Han colapsado los sistemas de alcantarillado y gestión de residuos.»
Un informe del Banco Mundial de 2024 relativo a la guerra de Israel contra Hezbolá en el Líbano refería daños al medio ambiente por valor de 221 millones de dólares (afectando a bosques, ríos, fertilidad del suelo y calidad del aire).

En definitiva, estamos en un momento donde domina la fuerza bruta y los intereses económicos juegan fuerte sin tener en cuenta las normas que nos gobernaron durante décadas. Los acuerdos pacíficos y la mediación internacional han sido apartados. Estados Unidos, en Venezuela e Irán, va retirando recursos petrolíferos para estrangular poco a poco a China, su gran competidor, mientras desbarata el Plan de descarbonización en el que la UE y otros países se esfuerzan. Los perjudicados por las guerras somos todos. Por el bien de la humanidad, de la naturaleza y del medio ambiente: Paremos las Guerras.

¿Tienes una opinión que compartir sobre este artículo?

En La Discrepancia valoramos tu perspectiva. Cuéntanos qué piensas de este artículo. ¡Te leemos directamente por WhatsApp!

No te pierdas ningún artículo. Únete a nuestro canal de WhatsApp para las últimas opiniones.

¿Te ha gustado? Compártelo:

Artículos relacionados...

Tu colaboración mantiene la información libre

💖 Colaboración Bizum: Sigue estos 3 pasos

A continuación, se muestra el número telefónico al que puedes enviar tu Bizum.

626 72 02 08

Por favor, CÓPIALO manualmente, ve a tu aplicación bancaria (o la App de Bizum) y PEGA este número para realizar tu donación.